Villa projesi nasıl yapılır? Arsadan anahtar teslime 7 adım

Bir villa projesi yedi adımda ilerler: arsa ve imar analizi, ihtiyaç programı, ön proje, kesin proje, ruhsat projeleri, uygulama projesi ve inşaat sırasında mimari kontrol. Her adım bir öncekinin kararlarını netleştirir; acele edilen bir adım, sonraki aşamada daha pahalı bir değişiklik olarak geri döner. Bu yazıda, Göktürk ve İstanbul çevresinde villa projeleri yürüten bir stüdyo olarak sürecin nasıl işlediğini anlatıyoruz.

1. Arsa ve imar durumu: neyi, ne kadar yapabilirsiniz?

Tasarım kâğıda dökülmeden önce arsanın neye izin verdiğini bilmek gerekir. Belediyeden alınan imar durumu; emsal (toplam inşaat alanı), taban alanı, kat yüksekliği ve çekme mesafelerini belirler. Arsanın eğimi, yönü, manzarası, ağaçları ve zemin özellikleri de en az imar kadar belirleyicidir. Güney cepheyi doğru kullanan bir plan, yıllarca daha aydınlık ve daha az enerji harcayan bir ev demektir.

2. İhtiyaç programı: evde nasıl yaşayacaksınız?

Kaç yatak odası, çalışma odası, misafir ağırlama alanı, kapalı otopark, teknik hacim? İhtiyaç programı bu soruların listesidir; ama iyi bir program metrekareden çok yaşam biçimini anlatır. Sabah kahvesini nerede içtiğiniz, çocukların nerede oynadığı, misafirlerin evin hangi bölümünü gördüğü planın omurgasını oluşturur.

3. Ön proje ve kesin proje

TMMOB Mimarlar Odası'nın Mimarlık Hizmetleri Şartnamesi, mimari tasarımı aşamalara ayırır: hazırlık ve ön etüt, ön proje, kesin proje ve uygulama projesi. Ön projede plan şeması, kütle ve cephe karakteri belirlenir; kesin projede bu kararlar ölçülendirilir ve maliyet tahmininin temeli oluşturulur (Mimarlar Odası, 2011). Bu aşamada 3D görselleştirme evi henüz inşa edilmeden her açıdan görmenizi sağlar.

4. Ruhsat projeleri ve taşıyıcı sistem

Yapı ruhsatı için mimari projenin yanında statik, mekanik ve elektrik projeleri de hazırlanır. Türkiye'de binalar, 18 Mart 2018'de Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Ocak 2019'da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne göre tasarlanır (Resmî Gazete, 2018). İstanbul gibi deprem riski yüksek bir şehirde taşıyıcı sistem, mimari kararlardan sonra eklenen bir katman değil, planla birlikte düşünülmesi gereken bir konudur.

5. Uygulama projesi neden en önemli aşamadır?

Uygulama projesi, yapının sahada inşa edilebilmesi için gereken bütün çizimleri ve bilgileri kapsar. Mimarlar Odası şartnamesinde mimarlık hizmet bedelinin en büyük payı (%30) bu aşamaya ayrılmıştır; sistem ve montaj detayları ile imalat detayları da ayrıca tanımlanır (Mimarlar Odası, 2011). Doğrama birleşimleri, ıslak hacim detayları, taş kaplamanın derzleri, gizli aydınlatma boşlukları burada çizilir. Uygulama projesi zayıf olan bir villada bu kararlar sahada, ustanın inisiyatifiyle verilir.

6. İç mimari ve özel mobilya

İç mimari proje, kaba inşaat başlamadan önce sürece dahil olduğunda en verimli hâlini alır. Priz yerleri, aydınlatma senaryoları, dolap derinlikleri ve özel tasarım mobilyalar için gereken altyapı bu sayede baştan projeye işlenir. Duvar kırmadan yapılan iç mimari, her zaman daha ucuz ve daha temiz bir iç mimaridir.

7. İnşaat ve anahtar teslim

İnşaat sürecinde mimarın görevi, sahada çizimdeki niyetin korunmasını sağlamaktır. Malzeme numuneleri onaylanır, kritik imalatlar yerinde kontrol edilir, beklenmeyen durumlar için çözüm üretilir. Uygulama hizmetinde tasarım ve şantiye aynı ekipteyse, karar ile uygulama arasındaki mesafe kısalır.

“İyi bir villa, çizim masasında değil, çizimle şantiye arasındaki köprüde kazanılır.”

Sonuç

Villa projesi bir dizi bağımsız iş değil, birbirini besleyen kararlar zinciridir. Arsayı doğru okumak, ihtiyaç programını yaşam biçimine göre kurmak ve uygulama projesini eksiksiz hazırlamak, hem bütçeyi hem de yaşam kalitesini korur. Arsanızı ya da fikrinizi birlikte değerlendirmek isterseniz mimarlık hizmetimize göz atabilir, bize WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Sık sorulan sorular